NATUURBEHEER

We beschermen soorten en hun leefgebieden. In 2018 maakten we ons hard voor bosbehoud in Colombia en op inheems grondgebied in de Filippijnen.

NATUUR-
BEHEER

We beschermen soorten en hun leefgebieden. In 2018 maakten we ons hard voor bosbehoud in Colombia en op inheems grondgebied in de Filippijnen.

Redden van natuur in Colombia werkt aanstekelijk

Doordat steeds meer tropisch regenwoud verdwijnt, wordt de bruine slingeraap ernstig bedreigd. IUCN NL steekt in Colombia een helpende hand toe door een nieuw beschermd natuurgebied op te richten. Door dat goede voorbeeld worden steeds meer landeigenaren ook enthousiast. Zij helpen mee natuurkernen te beschermen en te verbinden.

De Magdalena-vallei, genoemd naar de rivier die dwars door Colombia kronkelt, is een van de weinige gebieden waar de zeldzame bruine slingeraap nog een plekje heeft. Maar ook hier wordt de soort ernstig bedreigd. Zijn leefgebied in Colombia, het tropisch regenwoud, is grotendeels verdwenen en gefragmenteerd. “Veel woud is gekapt om plaats te maken voor veeteelt en palmolieplantages”, vertelt Caspar Verwer van IUCN NL. “De overgebleven bosfragmenten zijn klein en geïsoleerd. Dat zie je terug in slinkende populaties slingerapen. Bovendien krijg je inteelt doordat de apen elkaar niet meer kunnen bereiken. Onlangs is een aantal albino-aapjes waargenomen. Dat is daarvan een triest voorteken.”

Bosgebieden koppelen

Het is dus van levensbelang om bosgebieden weer aan elkaar te koppelen, zodat ze corridors vormen. Verschillende groepen slingerapen kunnen zo weer bij elkaar komen en voor gezond nageslacht zorgen. Daarom heeft IUCN NL een privaat, beschermd reservaat gefinancierd van zo’n 150 hectare. Mét slingerapen. De filosofie hierachter van partnerorganisatie Proyecto Primates is dat je zo een goede basis creëert. Van daaruit kun je ook andere landeigenaren in de omgeving overhalen om mee te helpen met corridors instellen en natuurkernen verbinden.

We hielpen bij de oprichting van een nieuw beschermd natuurgebied in Colombia waar slingerapen kunnen overleven.

Het zaadje en het bos

Caspar bevestigt dat die filosofie werkt: “Proyecto Primates kon, met onze hulp, overeenkomsten met landeigenaren sluiten waarin zij zich verplichten om de natuur op hun land goed te beheren.” Sommige grootgrondbezitters benaderen zelf Proyecto Primates. Ze vinden het belangrijk dat de unieke biodiversiteit, die ze steeds meer zien verdwijnen, toch behouden blijft. En ze willen graag een steentje bijdragen, door bijvoorbeeld bomen aan te planten die dan weer corridors vormen. Caspar is enthousiast: “We planten als het ware een zaadje, dat uitgroeit tot een prachtig bos.”

In samenwerking met de Nationale Postcode Loterij

Unieke wet erkent bijdrage van inheemse groepen aan natuurbescherming

In de Filippijnen overlappen veel biodiversiteitsrijke gebieden de inheemse territoria. Daarom steunt IUCN NL partner NFTP EP bij de lobby voor een unieke wet. Hierin worden door de inheemse bewoners aangemerkte natuurgebieden erkend in nationaal beleid, naast de beschermde gebieden die in handen zijn van de overheid. Culturele waarden en tradities én biodiversiteit worden daardoor beter beschermd.

De inheemse groepen zijn al sinds mensenheugenis verbonden met de natuur in hun grondgebied. Maar de huidige nationale wetgeving erkent hun bijdrage aan de bescherming ervan onvoldoende en biedt de inwoners weinig juridische bescherming, vertelt Charlotte Floors van IUCN NL. “Partijen die hier mijnbouw willen doen, dammen bouwen, of andere schadelijke activiteiten ontplooien, konden hun gang gaan omdat de wet hierover niet duidelijk is of gemakkelijk omzeild kan worden.” De nieuwe ICCA-wet – de letters staan voor Indigenous & Community-Conserved Areas – biedt meer bescherming. “Als land een ICCA-status heeft, kun je daar niet meer zomaar een mijn of dam plannen.”

We hielpen inheemse groepen om natuurgebieden in hun territoria beter te beschermen via erkenning in de wet.

Unieke wet

IUCN NL steunt lokale partner NTFP EP (Non Timber Forest Products Exchange Program), die op zijn beurt veel werkt met inheemse groepen. “Hun werk voor de nieuwe wet is voor ons heel relevant omdat veel kwetsbare natuur zich bevindt in gebieden waar inheemse groepen wonen”, weet Charlotte. “NTFP zat in een technical working group, die de wettekst opstelt, en betrok daarin ook inheemse groepen. De Filippijnen zijn het enige land ter wereld die zo’n wet gaat krijgen!”


De wet is al flink op weg, maar moet nog door het Filippijnse congres. Is de wet eenmaal aangenomen, dan komt er een national ICCA registry: een register waarin alle verschillende beschermde gebieden onder beheer van inheemse groepen met kaarten en andere informatie vastgelegd worden. Het register moet lokale leiders en besluitvormers in staat stellen om betere lokale plannen te maken, die de culturele waarden en lokale biodiversiteit beschermen.

Levensbelang

Heel belangrijk, vindt Charlotte. “Juist doordat mensen lang in die gebieden wonen, hebben ze veel kennis van de lokale natuur. Zij weten veel van soorten, processen en patronen en hebben een sterke band met het gebied. Doordat zij afhankelijk zijn van natuurlijke hulpbronnen, beheren ze die vaak ook al duurzaam. Voor hen is biodiversiteit letterlijk van levensbelang.”

In samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zaken